Regenboog Forel

De forel is familie van de salmoniden en je kunt dus zeggen dat bijvoorbeeld de zalm een neefje is. De familietak van de forel bestaat zelf uit ongeveer 11 soorten en 66 ondersoorten. Een behoorlijk grote familie waar je erg veel boeken over zou kunnen schrijven. In dit boek wil ik me beperken tot de meest voorkomende forellen in Nederlandse forelvisvijvers, namelijk de beekforel, de beekridder en natuurlijk de ultiem nummer 1 de regenboogforel. Deze oorspronkelijk uit de Noord Amerikaanse Rocky Mountains afkomstige vis is, vanwege zijn populariteit als consumptievis, door de mens over de vrijwel gehele wereld verspreid. In eerste instantie in viskwekerijen, maar later ook ten behoeve van de hengelsport in natuurlijk water. Net als de beekforel is de regenboogforel afhankelijk van helder, koel, schoon en zuurstofrijk water, maar door zijn grotere tolerantie, wat betreft waterkwaliteit en temperatuur, vormt hij een geduchte concurrent ten opzichte van de inheemse beekforel. De regenboog zit in rivieren, beken, meren en zelfs brak water en het zoute zeewater.

De regenboogforel heeft een zilverachtige rug die bezaaid is met zwarte spikkels en over zijn flank loopt een roodachtige streep. Ook de regenboog kent veel ondersoorten, zoals de Steelhead, Kamloopsforel en de Cuttroath forel. Als je deze vissen onafhankelijk van elkaar ziet dan zou je niet denken dat het hetzelfde soort is. Hij is van de beekforel te onderscheiden door de afwezigheid van rode stippen. Het voedsel van de regenboogforel bestaat uit kreeftachtige en insectenlarven. Hij is erg vraatzuchtig en groeit daarom ook vrij snel. Op 2 jarige leeftijd is hij al geslachtsrijp en in de regel wordt hij niet ouder dan 8 à 9 jaar. Ze beginnen al in de maand november met het dragen van de eitjes en komen na van ongeveer 35 dagen uit. De regenboogforel is overigens een van de meest commercieel succesvolle forelsoorten in de wereld. Alleen al in Amerika is ongeveer 95% van alle gegeten regenboogforel afkomstig uit grote forellen boerderijen. Tegenwoordig is de gekweekte forel zelfs gelijkwaardig op het gebied van smaak en body ten opzichte van zijn wilde broeder. Als we tegenwoordig de (regenboog) forel niet zouden kweken dan was het een zeldzame en dure delicatesse geweest. Sterker nog dan was de vis waarschijnlijk allang uitgestorven vanwege overbevissing.

In Frankrijk steunt de overheid zelfs de forel kwekerijen om te voorkomen dat de forel in de natuur zal uitsterven. Dus als je denkt een in de natuur geboren forel te vangen in een pittoresk langzaam stromend beekje in de Elzas, dan is de kans bijna 100% dat het een gekweekt exemplaar is. De Franse overheid heeft zelfs erkend dat als ze niet structureel forel uizetten, deze 10 jaar geleden in het wild uitgestorven was. Ditzelfde geldt voor Duitsland en Oostenrijk. Schokkend? Ik vind van wel. Het onderstreept maar weer eens hoe gevoelig de natuur is en dat het vissen op forel in het wild zomaar eens voorbij kan zijn. We kunnen dus niet zonder steun van de overheid en kwekerijen onze sport/hobby uitoefenen. De regenboog forel heeft de voorkeur bij de kwekers omdat die intensiever groeit ten opzichte van de andere forelsoorten. Een andere factor is dat ze het meest sterke soort zijn. In Noord-Amerika zijn regenboog-forellen gevangen van meer dan 22 kg, maar in Europa ligt het maximum-gewicht zo rond de 11 kg. Natuurlijk zullen de forellen in de forelvijvers niet de tijd krijgen om tot deze enorme gewichten uit te groeien. En na het lezen van dit boek al helemaal niet. Wel een voorwaarde om goed te kunnen doorgroeien is een bepaalde grootte van het water, die bewegingsvrijheid en voedselrijkdom garandeert. Regenboogforellen kunnen in een forelkweekvijver binnen twee zomers tot een lengte van 30 centimeter groeien.

Verder is de regenboogforel ideaal voor vijvers, omdat ze niet zoveel behoefte hebben aan een schuilplaats en minder gevoelig zijn voor ziektes. In grotere wateren doorkruist hij graag het water, waardoor zijn verblijfplaats moeilijk te achterhalen is. Goed observeren van het water blijft dus belangrijk bij het vissen op regenboogforel. De regenboogforel is in sommige wateren een echte alleseter. Insectenlarven, schaaldiertjes (garnalen), kreeftjes, slakken, bloedzuigers, vliegen, sprinkhanen, visjes en kevers staan op zijn menu. Kortom, hij vreet alles wat beweegt en in zijn bek past. Ten slotte is een regenboogforel een roofvis die in een school leeft. Als u er één ziet dan zijn zeker meer in de buurt. Het is daarom zeker de moeite waard, als je op een bepaalde plek een forel hebt gevangen, het op die plek nog eens te proberen. Ik heb zelfs meegemaakt dat meerdere forellen tegelijkertijd mijn aas achtervolgden. Dit is echt een geweldig gezicht.

De mythe van de “Zalmforel”
Tegenwoordig nemen maar al teveel vissers de naam Zalmforel in de mond. Ik wil hier aangeven dat deze soort niet bestaat. Het is een verzonnen naam door (waarschijnlijk) een uitbater van een forelput om meer publiek te lokken. Wellicht gevoed door de jongensdroom om eens een giga zalm te vangen. Als dat de achterliggende gedachte was bij het zoeken naar een naam, dan is het een briljante marketing actie. Ik hoorde mezelf enige jaren geleden ook denken: “Jongens ik ga niet op zo een lullig forelletje vissen van 250 gram, maar ik ga voor een zalmforel”. Ze hadden mij toen in ieder geval goed te pakken. Maar hoe komt het dat het vlees dan zo rood/roze kleurig is? Heel simpel een doodgewone regenboogforel wordt met vlokkreeftjes gevoerd en kleurt hierdoor rood/roze. En omdat vlokkreeftjes erg voedselrijk zijn groeien ze sneller en zijn dus sneller groot.

Regenboogforel:
Lengte: 25 cm tot 110 cm.
Gewicht: 200 gr. tot max.12 kg.
Voedsel:
Regenboogforellen accepteren een brede variatie van voedsel, in zoetwater echter eten ze hoofdzakelijk insecten, schaaldiertjes, slakken, visseëieren, plankton, bloedzuigers en andere waterdieren die aanwezig zijn. Zij eten ook sommige kleinere vissen, maar niet zo algemeen zoals andere forel.
Paaitijd: Oktober t/m maart.
Leeftijd: De regenbogen zullen normaal tussen 4 en 6 jaar leven, maar er zijn exemplaren geregistreerd tot 11 jaar.
Leefgebied: Regenboogforellen verlangen heldere, zuurstofrijke beken met een grote variatie aan stroomsnelheid. Ideaal is als de beek uiteindelijk de mogelijkheid geeft om op te trekken naar zee. Ze kunnen hogere watertemperaturen verdragen dan beekforelen zijn vaak te vinden in de lagere rechte stukken van rivieren en stroomgebieden.
Aas: Powerbait, Meelwormen, maden, morio's, springwormen, regenwormen, krekels, sprinkhanen, kunstvliegen.

Steelhead is een regenboogforel met grotendeels hetzelfde leefpatroon als de Atlantische zalm. De vis leeft een of meerdere jaren op zee en paait in de rivieren. In zout water is de steelhead is blauwachtig van boven en zilverachtig van onderen, maar in zoetwater is deze meer groenachtig. Kleine zwarte vlekken op rug en de meeste vinnen.

© Tekst Trout Fishing Networks / fotografie: Trout Fishing Networks